43 εκατομμύρια τουρίστες — γιατί δεν πλουτίσαμε όλοι;

Αν οι αριθμοί αρκούσαν για να μας κάνουν πλουσιότερους, σήμερα θα έπρεπε να γιορτάζουμε όλοι. Η Ελλάδα υποδέχθηκε 43,3 εκατομμύρια ταξιδιώτες και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις έφτασαν τα 23,63 δισ. ευρώ. Και τα δύο ήταν ιστορικά υψηλά.

Το πρώτο λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε τις εισπράξεις σαν καθαρό κέρδος της χώρας. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μετρούν πόσα ξόδεψαν οι επισκέπτες. Δεν μας λένε, από μόνες τους, πόσα έγιναν μισθοί, επιχειρηματικό κέρδος, φόροι ή νέα αξία που έμεινε στην τοπική οικονομία.

Πού πηγαίνουν τα 1.000 ευρώ ενός επισκέπτη;

Ένα μέρος πηγαίνει στη διαμονή, ένα στην εστίαση, ένα στις μετακινήσεις, στις δραστηριότητες και στις τοπικές αγορές. Από τον τζίρο των επιχειρήσεων, όμως, πληρώνονται μισθοί, ενέργεια, τρόφιμα, καθαρισμός, ασφάλιση, φόροι, συντήρηση και προμήθειες πλατφορμών.

Όσο περισσότερες από αυτές τις δαπάνες γίνονται σε ελληνικές επιχειρήσεις, με Έλληνες εργαζομένους και εγχώριους προμηθευτές, τόσο μεγαλύτερος είναι ο πολλαπλασιασμός στην οικονομία. Όταν βασιζόμαστε σε εισαγόμενα προϊόντα ή διεθνείς ενδιάμεσους, μικρότερο μέρος της αξίας ανακυκλώνεται τοπικά.

Η μέτρηση που πλησιάζει περισσότερο στην πραγματική αξία

Η προστιθέμενη αξία είναι πιο χρήσιμη από τον τζίρο όταν θέλουμε να δούμε τι δημιουργήθηκε πραγματικά στην οικονομία. Τα νεότερα συγκρίσιμα στοιχεία του OECD αφορούν το 2024: ο τουρισμός συνεισέφερε άμεσα 15,1 δισ. ευρώ, δηλαδή 7,3% της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, και απασχολούσε άμεσα περίπου 613.900 ανθρώπους ή 14,4% της συνολικής απασχόλησης.

Το εθνικό ρεκόρ δεν μοιράστηκε σε όλη τη χώρα

Η γεωγραφική κατανομή είναι εντυπωσιακά άνιση. Η Έρευνα Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος καταγράφει 22,61 δισ. ευρώ περιφερειακών εισπράξεων για το 2025. Το 89,9% συγκεντρώθηκε σε μόλις πέντε περιφέρειες.

Τα περιφερειακά στοιχεία βασίζονται στην Έρευνα Συνόρων, ενώ το συνολικό ποσό των 23,63 δισ. περιλαμβάνει και τις πρόσθετες εισπράξεις της συμπληρωματικής έρευνας κρουαζιέρας.

Η εποχικότητα αλλάζει την καθημερινή εικόνα

Μια επιχείρηση μπορεί να έχει πολύ υψηλό τζίρο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, αλλά να πρέπει να επιβιώσει ολόκληρο τον χρόνο. Ένας εργαζόμενος μπορεί να δουλεύει εξαντλητικά για λίγους μήνες, χωρίς 12μηνη ασφάλεια εισοδήματος. Και ένας κάτοικος τουριστικού προορισμού μπορεί να αντιμετωπίζει πίεση στη στέγαση, στο νερό, στα απορρίμματα και στις δημόσιες υποδομές.

Αυτό δεν ακυρώνει την αξία του τουρισμού. Εξηγεί γιατί ο αριθμός των αφίξεων δεν αρκεί ως μοναδικό μέτρο επιτυχίας.

Το συμπέρασμα

Ο τουρισμός δεν είναι απάτη. Αλλά δεν είναι και ένας μαγικός κουμπαράς που μοιράζει δισεκατομμύρια σε όλους. Το 2025 ήταν πραγματική επιτυχία ως προς τις αφίξεις και τις εισπράξεις. Η επόμενη επιτυχία πρέπει να μετρηθεί στο πόση αξία παραμένει στην Ελλάδα, πόσο απλώνεται γεωγραφικά και αν δημιουργεί πιο σταθερές, καλύτερα αμειβόμενες δουλειές.

Γιατί μια χώρα δεν γίνεται πλουσιότερη μόνο όταν μπαίνουν περισσότεροι επισκέπτες. Γίνεται πλουσιότερη όταν, αφού φύγουν, μένει πίσω περισσότερη παραγωγή, περισσότερες δεξιότητες και καλύτερο εισόδημα.